Mijn geschift veeltalig denkpatroon.

Ik heb altijd gedacht dat er iets van Engels in me moet zitten, maar er is niets van terug te vinden in mijn stamboom. Ik weet wel dat er Spaans in me zit via de grootmoeder van mijn moeder.

Toch zou het moeten want ik ‘sprak’ al Engels nog voor mijn eerste les. Die eerste les in school herinner ik me nog goed : Rip Van Winkle. Iedereen in klas was bezig met les 1 : ‘Rip Van Winkle is a man, Rip Van Winkle has a dog.’ … Ik was het boekje aan het lezen alsof het in het Nederlands stond. Ik begreep alles ! Toen de lerares me betrapte wilde ze me een lesje leren door me luidop te laten lezen waar ik bezig was. Groot was haar verbazing toen ik foutloos les 25 luidop las.

De instinkers zoals ‘k-n-ife, k-n-ow’ heb ik nooit verkeerd uitgesproken. Ook op de onregelmatige werkwoorden heb ik nooit moeten blokken. Ik voel die zo aan en vergis me zelden. Ik weet wanneer je who of whom moet gebruiken.

Ik betrap me er nu nog steeds op dat ik denk in het Engels en vertaal naar het Nederlands. Heel vervelend wanneer ik niet op het juiste (Nederlandse) woord kan komen. Ja, mijn vertaalwoordenboek ( Engels-Nederlands) ligt nooit veraf. Ook in een film of serie die we samen bekijken (zonder ondertitels) en mijn schat vraagt wat een woord of zin betekent, kan het eventjes duren voor ik het correct vertaalt krijg. Ik kan het uitleggen, eerst in het Engels en dan in het Nederlands, maar moeilijk vertalen.

Ik vermoed dat het ook daarom is dat ik zo veel moeite heb om de woorden in mijn zinnen in de juiste volgorde te krijgen. Cijfers zijn een volledige ramp ! Wij zeggen negen-en-veertig. Ik wil altijd zeggen : veertig-negen.

Een voorbeeld van hoe ik soms thuis spreek : ‘Darling, wil je please, er voor zorgen dat my car weer goed parked staat. You know : in the middle van het parkeervak zodat je not two places inneemt.  Je weet, I hate that. Thanks. ‘ Of ook : ‘Sweetie, please geef de poezen food wanneer je opstaat because ze maken zoveel noise dat ik er wakker van word en I want to sleep some more.’ Of tegen vrienden : ‘Gisterenevening hebben we zo’n fantastic film gezien. Really, de moeite waard to watch.’

Ik lijk soms wel een aangespoelde Engelse of Amerikaanse die onze taal nog niet volledig machtig is. Gelukkig weten mijn vrienden dat ik er niets kan aan doen en bekijken me dan met een glimlach van ‘ze is weer enthousiast bezig’.

Hoe natuurlijk Engels aanvoelt voor mij, zo ‘alien’ voelt Frans aan. Ik vrees dat ik die taal nooit (volledig) zal beheersen.

Vrije vertaling.

Engelse vertaling van ‘Jantje zag eens pruimen hangen’.

 

Johnny once saw hanging prumes

Oh … as chicken eggs so groot

It seemed that Johnny would go plucking

While his father ’t him forboad.

 

“But as I will be very clever

Then my father sees it not

On this tree full of prumkes

He will not have it in the mot”

 

So he clautered in the prumetree

Stack his pocket full of fruit

But he mistrapped on a tackske

And fell down, flack on his snoot.

 

All the prumes were spice now

And the spice ran out his brook

It dripped softly in his couses

Johnny did not darf to look.

 

And again he was not lucky

Cause his father came there oan

And he gave him such a ramling

He could fourteen days not goan.

 

That is how end the silly story

Of little Johnny, the proimenthief

Even with a lot of goesting

He did it never more upnief. 

West-Vlaams.

Dit logo heb ik geleend van Melissa.
Ik vind het goed passen bij het volgende dat ik enige tijd geleden in mijn mailbox vond :
Kursus West-Vlaams

1: Kontraksies / (wok: twoapetrekkingn of tegoaretrekkingn)

Int Westvlams kujje dikkenst gjeelle zinn vervangn deur 1 woord, zo een bitje glik int duts moa ton nog ekstremer. ‘k goa ne kjeeh een simpel voarbeeltje geevn omt eh bitje duddelikker te moakn.
Oej int ABN wil zeggn: ‘Ik kan U verzekeren dat ik de door U zopas aangehaalde acties niet ondernomen heb’, ton kuje gjeel die zinne in ene kjeeh int Westvlams zegn: ‘Jammojakkundoe‘.
Zo simpel ez dadde dus, ge ziedet, Westvlams is zo simpel lik dat tgroot is, en lik of damme getoagd ihn: wieder zeggn olles korter, dus tes nie dammet stif groot doen!
Nog un poar vwoarbeeldn:
Hoatgoanjoat: Gelieve in de actuele omstandigheden van enige kalmte blijk te geven
Geziegiezekerzot: U vergist zich schromelijk
Belangelanstnnie: Ik kan U met aandrang verzekeren dat hetgeen U beweert geheel en al uit de lucht gegrepen is

2. Utdrukkingn

Tes ni omdatter int ABN zuknen hoop shoane utdrukkingn bestaon, damme widder moetn achterbluvn. utdrukkingn en, vele shoander, welspreeknder en brjeedsproakiger dan ol dreste.
Kiek moa nekjeeh noa wukdatter ier onder stoat.
Voe de poar sukkeloars die nog gjeen Westvlams verstoan (Uls! Kiekns!) ihk er ton moa de vertoalinge bie gezwiereld. Ge ziedet: me zin widder noch deslichtste ni!

Oet de melk smakt noa stront, is de koe ongezond: als er zich problemen voordoen, kun je maar beter op zoek gaan naar de oorzaken die eraan ten gronde liggen
Beter een blinne up joen dumme, dan een floske zonder gat: draag zorg voor je flesje bier op plaatsen waar je door omstandigheden vaak een onverwachtse en ongewilde duw te beurt valt
De kiekens zittn deur den droad: dat meisje daar draagt geen beha
Ge zid dran glik mette skitte: welke truuks je ook uit je mouw schudt gedurende het verdere spelverloop, ik ga winnen
De shoane smitn ze weg, mo de kut houdn ze: Pas op dat je niets weg werpt dat je nog nodig zou kunnen hebben
Giv moa sjette : zorg er maar voor dat het snel vordert
Tis ol gin oar snien: het is niet allemaal even triviaal
Kuust mo joen shippof : maak maar dat je weg komt
‘k goa daddier nekjeeh rap goan doen goan: ik zorg er wel voor dat het zo snel mogelijk in orde komt (let op het typische meermaals gebruiken van het werkwoord ‘goan’.]
Da vrommins zit vul\ Zis vul gestookn: Die vrouw is zwanger
Te dom voer ooi teetn: zo dom als t achterste van een koe
Joenen hond in zinne zak bitn dat t’oar aje mulle plakt….: zo’n miserie hebben dat..
’t Finste es ook z’n oar : hij is niet erg slim, doet nogal vreemde dingen
De lucht doad doen : het licht uitdoen
’t Regent mollejoengn : het regent echt heel hard
Een viez meubel : een onaangenaam vrouwelijk persoon
’t Woajd lik de vroede beestn : het waait heel erg
Een stoet ransel : vrouw die niet op haar mond gevallen is
Jeehd een twien bie d’n buk gedoan: Hij heeft iemand beetgenomen
Giv moa sjette/pulle/gette/goaze/spunse/petrolle/ : Begin er maar snel aan
’t Regent dat zikt: ’t rint mollejoengn
Ge kundem deur ’t sleutelgat trekkn: Hij is graatmager
tsjakut tsjakin: in alle richtingen, chaotisch
Ol da pootn en oorn eeht : iedereen
Een besheetn commissie: iets wat je niet graag doet maar waarvoor men je in t gat gestoken heeft  
Versteekn: recuteren ofte coïteren
Transponeern: verzetn
Koeieklinke: koeschede
Mullepaté: boel
Brokkeloare : oen, sukkel, nietsnut

-Oej med oes wil koarten moej wel weetn oe daj de vier swoartn troef moed utspreekn int Westvlams: Ertns, Piekens, Koekns en Kloavers.

3. Vervoegingn van onvervoegbaore dingn

Der zin ne geelleboel persoann, zowel in ’t inkelvoud glik int meervoud, mo ge moe nie peizn dan ze doar int ABN een twa mee doen. Dat moe nekjeeh gedoan zin, en wa ister nu beter dant Westvlams voe doa een eindan te moakn! Me goan der direkt ne keeh invliegn med een poar klassiekers:

JA
-1e persoon enkelvoud: Joak
-2e persoon enkelvoud: Joaj/Joag
-3e persoon enkelvoud: Joaj (mannelijk), Joas (vrouwelijk) en Joat onzijdig)

-1e persoon meervoud: Jom/Jow
-2e persoon meervoud: Joag
-3e persoon meervoud: Joas

NEE
-1e persoon enkelvoud: Nink / Njennek
-2e persoon enkelvoud: Njeig
-3e persoon enkelvoud: Njeinnie / Nei (mannelijk), Nins (vrouwelijk) en Nint (onzijdig)

-1e persoon meervoud: Njiem / Nimm
-2e persoon meervoud: Njeig
-3e persoon meervoud: Nihns

4. Verdubblinge in oeze toale

EEHN

-1e persoon enkelvoud: ken’kik
-2e persoon enkelvoud: gejt gie
-3e persoon enkelvoud: jeehd em (mannelijk)/ zeeh sie(vrouwelijk) / Theit tet (onzijdig)

-1e persoon meervoud: wen wiedder
-2e persoon meervoud: gejt giedder
-3e persoon meervoud: zen ziedder

ZIN
-1e persoon enkelvoud: kben kik
-2e persoon enkelvoud: ge zie gie
-3e persoon enkelvoud: jis em (mannelijk)/ zis sie (vrouwelijk) / tis tet (onzijdig)

-1e persoon meervoud: me zin wiedder
-2e persoon meervoud: ge zih giedder
-3e persoon meervoud: ze zin ziedder

5. Ne formidoabele woardnschat

Oster 1 toale vor olles en nogentwa goeklinknde woordn eeht, est ollik wel Westvlams zekers! Of wa peis djiervan:

– Affeceern : goaze geevn
Andjoen: ajuin
Antertn: vertrekken
Antieden / Tielik: vroeg  
– Bollekette : een king-size knikker
Buzze geevn: goaze geevn
Kamelot: goedkoop en duurkoop
Cornisje: dakgoot
– Deur: door
– Deure: deur
Dilte: ‘zolder’ boven stallen, dient op hooi/stro te stockeren
Geistekakker: dikkenekke
Ertefretter: een zeurkous 
Fikke: een gebrekkig mens
– Flosj: vangtros
Flutse: misser
– Frottn: flemen
– Furnin: ongedierte (bij insecten)
Gerre: een gat, kier – bv. de deure stoat up e gerre
Gês-oere: vrouwspersoon dat meestal in de struiken gevonden wordt
Gês-geete: vrouw met de intelligentie van de gesoere maar met minder succes bij de mannen
Geel die santeboetik: heel dat zaakske
– In kwestie zin: Ruzie maken
’t Upperste: de zolder
Jeunn: zich amuseren
Kariot: oud vehikel
– Keunesniederke: cuttermes
Kissak: vettigaard
Kluntn: onhandig mens
Klutters / Kluttergelt : kleingeld
Kontroarie: integendeel, tegendraads
Kalisheklutser: nietsnut met grote mond
Kortwoagn: kruiwagen 
Kwetzoender: Ik ben benieuwd
Lattestoors: rolluiken
– Lettre: weinig
Lochtink: moestuin
Lutte geevn: goaze geevn
Marbels/Marbeln: knikkers/met knikkers spelen
Meezje: mug 
Messink :mesthoop
Miern zjihkn: zeveren
Mullepeehre/mot: klap in t gezicht (muilpeer)
Oalkartjeel: beerkar
Pallulle: Pannenkoek
Pallullewuppre: Drogegrappenmaker
Pekker: iemand die op cafe blijft hangen 
Pertanks: nochtans
– Pielle: batterijtje  
Preus/Preus lik tveertih: trots/ enorm trots zijn
Puppegoale/Bakwoagn: kruiwagen
– Passensje: geduld
Joen Puste sheurn: geniepig vertrekken
Rutte: venster 
Sarze/Soaze: deken
– Shuttels, de shuttels doen: de vaat doen
– Shufln: fluiten, ook vogelzang
– Shurdug/Shurdegoard: roekeloos, roekeloos persoon
– Shuw: gevaarlijk/geweldig (let op het verschil in betekenis)
– Seule: emmer
– Sjette: wol
Sjette geevn: rap voortdoen, goaze geevn
Slunse : vod/vrouw met lichte zeden -cfr. den tring en den tram in derover ewist
Sloare: sloor, arme vrouw
– Smeerlaprie: goederen van bedenkelijke kwaliteit
– Smuk [Smukk’n]: motregen [motregenen]
Stoffoasje: materiaal
– Sturtn: morsen
Stuttn: boterhammen
Stuteshooijer: boterhammenbedelaar 
Tettink: regenworm
Teehle: Teil
Jattetoet: jazeker
Trunte: treuzelaar
Ulle: deksel
Ullewuppre: kroontjeswipper, flesopener
Van tweistn: Dwars
Verzekers: waarschijnlijk
Veugl, veugln: vogel, ook figuurlijk, vandaar het werkwoord
Vlerke, vleire: vleugel
Vrouwmins: vrouw
Wietn: onnozelaar
Wikkeln / Roern: bewegen
Wuf: vrouw, geen negatieve connotatie
Zeemtette: slijmbal, zagevent

Alles nu duidelijk ? 😆

 

Taal

Taal is een systeem dat betekenis weergeeft door middel van een alfabet van arbitraire symbolen, zoals spraakklanken, gebaren of schrifttekens. Deze symbolen vormen de bouwstenen die door middel van een taalspecifiek regelsysteem (de grammatica) tot betekenisvolle eenheden (bijvoorbeeld woorden, zinsdelen en zinnen) worden gerangschikt.

Taal is waarschijnlijk de eigenschap die de mens het wezenlijkst onderscheidt van andere diersoorten: terwijl ieder mens die onder enigszins normale omstandigheden opgroeit in de loop van zijn eerste levensjaren spelenderwijs een taal leert, is het tot nu toe niet gelukt om diersoorten als bijvoorbeeld chimpansees op hetzelfde niveau een taal te laten gebruiken als een zesjarig kind.

Het gangbare onderscheid tussen enerzijds taal (met een hoge waardering) en anderzijds dialect (met een lage waardering) wordt in de taalkunde niet gemaakt, omdat het willekeurig en politiek bepaald is: de dialecten van het Chinees verschillen evenveel van elkaar als de Romaanse talen. Taalkundigen geven doorgaans de voorkeur aan het maatschappelijk niet beladen begrip variëteit. Zie hiervoor ook, Taalgebruik.

Daar lang niet alle talen beschikken over gestandaardiseerde vormen en het vaak niet uit te maken is of twee groepen sprekers dezelfde variëteit spreken, of varianten van één variëteit, is het aantal talen op de wereld niet te bepalen. Om toch een handvat te hebben wordt het aantal talen vaak op vier à zesduizend gehouden. (bron)

Taal is zoals veel menselijke dingen nogal vreemd. Taal is een gemakkelijke manier om te communiceren maar taal is ook iets dat kan lijden tot misverstanden en onbegrip. Want we spreken niet allemaal dezelfde taal en dat geeft al eens problemen. Daarvan kunnen we hier in ons landje helaas mee spreken. Gelukkig kenden we tot nu toe geen burgeroorlogen en is ook de herinnering aan een oorlog voor velen niet meer dan een wazig beeld, toch is de situatie niet altijd rooskleurig en het onbegrip tussen de verschillende talen/dialecten groot. Die is er trouwens niet eenvoudiger op geworden sinds Brussel niet enkel de hoofdstad van België maar ook nog een van Europa blijkt te zijn. Een Europa waar met de regelmaat van de klok nieuwe lidstaten bij komen, elk met hun eigen cultuur en taal.

Wie echter van talen houd, kan hier zijn voordeel halen. Leer verschillende talen en je zal dan misschien niet rijk worden maar toch ook niet vlug zonder werk zitten. Leer behalve de meer courante talen ook één of meerdere minder courante talen en de kans bestaat dat men je regelmatig nodig heeft. Want gemakkelijk is vertalen niet. Dat komt onder meer vanwege de dialecten die in elke taal bestaan. Niet alleen het Nederlands kent zijn vele dialecten – ook het Frans, Engels, Duits, enz. Door in Brussel te gaan werken ben ik me pijnlijk bewust geworden wat het betekent als je niet goed talen machtig ben. Het is dan natuurlijk gemakkelijk om de schuld op anderen te steken. Jaren heb ik me eigenlijk niet bekommerd om mijn eigen taalgebruik en dat breekt nu toch regelmatig zuur op. Maar zelfs al had ik vroeger veel meer opgelet in de Franse les (en ook de Nederlandse en Engelse les) dan nog zou ik niet in staat zijn om met heel wat mensen te communiceren. Brussel is tegenwoordig misschien wel nog meer dan New York een echt ‘meltingpot’ van talen geworden. Je hoeft maar eens goed te luisteren tijdens een rit met de metro om vast te stellen dat je talen hoort die je misschien zelfs niet eens herkent. Van tweetaligheid is dan ook geen sprake. Dat bewijs deze foto. Bruggeblog zou in een grote ‘collere’ schieten mocht zoiets in zijn geliefde Brugge te zien zijn, in Brussel is het echter dagelijkse kost. Een slechte zaak? Dat is een heel moeilijke vraag. Alles heeft uiteindelijk zijn voordelen en zijn nadelen. Het is echter een kwestie of we enkel de nadelen willen zien of ook de voordelen kunnen aanvaarden. Een kwestie van ingesteldheid en van (politieke) wil en dat uiteraard niet van een kant kan komen.

Posted by Picasa