Peyo

Pierre Culliford (25 juni 1928 – 24 december 1992), was een Belgische striptekenaar en scenarioschrijver. Hij was onder andere de geestelijk vader van de Smurfen, en was vooral bekend onder zijn pseudoniem Peyo.

Culliford, geboren in Brussel, was de zoon van een Engelsman. Een Engels neefje verbasterde zijn bijnaam Pierrot tot iets dat klonk als Peyo. Dit werd later zijn pseudoniem.

Na zijn middelbare schooltijd begon Culliford aan een tekenopleiding op de Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Hij brak deze na enkele maanden af, en leerde zijn vak in de praktijk; in 1945 bij de tekenfilmstudio CBA, waar hij de jongste collega was van André Franquin, Eddy Paape, en Morris. Hier kleurde hij tekeningen van anderen in. Nadat de firma enkel maanden later overkop ging bleef hij contact houden met de anderen.

Culliford debuteerde in 1947 als striptekenaar in de Belgische kranten La Dernière Heure en Le Soir met een strip over de schildknaap Johan. Vanaf 1952 verscheen deze strip in het stripblad Robbedoes. In 1954 dook in deze strip de figuur Pirrewiet op, en in 1958 volgde in de strip De fluit met de zes smurfen een dwergenvolkje onder de naam de Smurfen, dat bij de lezers zeer bleek aan te slaan. Na diverse gastrollen te hebben vervuld, werden de Smurfen vanaf 1960 een zelfstandige strip. De echtgenote van Culliford zorgde voor het inkleuren.
Terwijl hij bij zijn vriend Franquin was, vond Culliford de Smurfentaal uit.

In 1960 bedacht Culliford de stripfiguur Steven Sterk. In de loop van de jaren zestig werd Culliford steeds meer scenarioschrijver; het tekenwerk liet hij aan anderen over. Hij richtte zijn eigen studio op, met onder andere Lucien De Gieter, Marc Wasterlain, Derib, Gos, François Walthéry, Albert Blesteau en André Benn als medewerkers.

In 1983 en 1984 braken de Smurfen internationaal door dankzij de tekenfilms van Hanna-Barbera. Culliford’s dochter Veronique werd belast met de merchandising, en zijn zoon Thierry werd supervisor van de tekenstudio.

Culliford stierf in 1992 aan een hartaanval. Zijn zoon zet zijn werk voort.

Johan en Pirrewiet

Johan en Pirrewiet (ook wel: Johan en Pierewiet) zijn 2 stripfiguren van Peyo. De reeks speelt zich af in de Middeleeuwen. Johan begon zijn avonturen als page van de koning eerst alleen, maar kreeg in album 3 gezelschap van het rare dwergje Pirrewiet en zijn geit Sikje of Sikkie. Pirrewiet werd prompt aangesteld als nar van de koning. Zijn enorm eetlust, vals gezang en vervelende grappen maken hem weinig geliefd in het kasteel. Zo vormt hij een tegengewicht voor de serieuze, heldhaftige en trouwe Johan.

In hun albums zijn de Smurfen ontstaan, die later een eigen reeks kregen. Beide reeksen kregen trouwens een reeks tekenfilms.

Smurfen

Albums

  • 1 De nederlaag van Basenau
  • 2 De heer van Rodensteyn
  • 3 De dwerg in het rotsbos
  • 4 Het raadsel van de maansteen
  • 5 De eed der vikingen
  • 6 De bron der goden
  • 7 De zwarte pijl
  • 8 De slotheer van schoonburg
  • 9 De fluit met 6 smurfen
  • 10 De oorlog der 7 bronnen
  • 11 De ring der merenbergers
  • 12 Het onzalige land
  • 13 De hekserij van bozerik
  • 14 De horde van de raaf
  • 15 De troubadours van Steenbergen
  • 16 De nacht van de magiërs
  • 17 De woestijnroos

Een smurf is een stripfiguur. Een smurf is klein, drie appels hoog, blauw van kleur, draagt een witte broek met uitfloepend staartje en een slappe witte puntmuts. Het meest kenmerkende is dat een smurf in zijn taalgebruik een groot aantal woorden vervangt door het woord smurf, de zogenaamde Smurfentaal.

Ze wonen met elkaar, zo’n honderdtal, in hun dorp, bestaande uit grote holle paddenstoelen. Hun leider is de Grote Smurf, herkenbaar aan zijn rode muts en zijn baard. Hij is ook degene die, dankzij zijn wijsheid en toverkunst, de andere, niet zo snuggere, smurfen redt als die weer eens in moeilijkheden komen.

Hun (letterlijk) grote vijand is de tovenaar Gargamel, die steeds maar weer – en gelukkig altijd tevergeefs – probeert de smurfen te vangen.

Hoewel de smurfen in het begin tamelijk ongedifferentieerd waren zijn er in de loop van de tijd, waar het verhaal dat nodig maakte, heel specifieke smurfen ontstaan.

De originele verhalen waren in het Frans. Daarin werd de naam “Schtroumpf“”geintroduceerd, later in de Nederlandse versie vertaald naar “Smurf“.
Tijdens een etentje met collega auteur Franquin kon Peyo zo snel niet op het woord voor zout komen en zei tegen Franquin “Geef de smurf even aan” (“Donnez moi le schtroumpf“). De verdere avond werd besteed aan het verder uitbreiden van deze nieuwe taal-vorm. Pas enkele jaren later braken de Smurfen internationaal door waarbij de naam in zo’n dertig verschillende talen werd geintroduceerd. De helft daarvan gebruiken het woord “Smurf“.

De smurfen zijn een inslaand succes vanaf hun eerste optreden, en al in 1960 verschijnen de eerste smurfenpoppen, sleutelhangers, kleurboeken, … bij uitgeverij Dupuis.

Vanaf 1965 maakt de Duitse firma Schleich kleine PVC smurfenpoppetjes, elk ongeveer 5 centimeter hoog. Ondertussen zijn er al meer dan 400 verschillende gemaakt, en een hele reeks accessoires, en zijn er wereldwijd al zo’n 300 miljoen poppetjes verkocht. Elk jaar komen er acht figuurtjes bij en worden acht oude uit de handel genomen. In de jaren zeventig maakt ook de firma Bully dergelijke poppetjes. Zoals alle smurfenmerchandising zijn deze poppetjes een veel verzameld object.

In 1975 verschijnt De fluit met 6 Smurfen, de tekenfilm naar het Johan en Pirrewietverhaal, en ook de soundtrack wordt een bescheiden succes in het Frans en het Nederlands. In 1978 heeft Vader Abraham een monsterhit met het Smurfenlied, een nummer 1 single in Nederland en Vlaanderen, en nadien ook een succesvol album. Vertalingen worden uitgebracht in onder andere het Duits, Frans, Engels en Spaans, en in verschillende landen hebben ook deze succes. Vanaf de vroege jaren tachtig, als de smurfen overal op TV komen, verschijnen in zowat elk land geregeld nieuwe smurfenplaten. Deze hebben ofwel speciaal gecomponeerde nummertjes, ofwel bewerkingen van grote hits van het moment. In het Nederlands hebben we zo Vader Abraham en nadien Irene Moors, in het Frans Dorothée, en in het Italiaans Christina D’Avena. Maar vooral in Duitsland verschijnen er tientallen CD’s met smurfenmuziek. Ook verschijnen in een aantal landen mooie smurfenluisterplaten, een plaat met een bijbehorend geïllustreerd boekje.

Naast poppetjes en platen zijn er ook tientallen smurfenpuzzles en ander speelgoed, glazen en tassen (die je vroeger kreeg bij producten zoals Benedictin), blikken dozen, beddengoed, kleren en schoolgerief.

Steven Sterk (origineel in het Frans:Benoit Brisefer) is een stripreeks verzonnen door Peyo. Het gelijknamige personage is een klein, slim en sportief, zeer beleefd en bescheiden jongetje, altijd met sjaal om de hals en pet op het hoofd. Hij is oersterk, maar kan dat nooit aan iemand vertellen, tenzij aan andere kinderen, maar de volwassenen geloven hem nooit, noch die andere kinderen. Zijn enorme kracht gebruikt hij om de mensen te helpen bij hun boodschappen, maar even goed voor het bestrijden van de misdaad, waar hij nooit in erkend wordt. Er is echter wel één groot gebrek aan het knaapje: als hij verkouden is, verliest hij al zijn kracht en is hij even gewoon als alle andere jongetjes.

Albums

  1. De rode taxi’s
  2. Mevrouw Adolphine
  3. De 12 werken van Steven Sterk
  4. Oom Ponnes
  5. Circus Bodoni
  6. Lady Adel Fine
  7. De fetisj
  8. Overval op het witte doek
  9. Het eiland van de tweedracht
  10. De weg naar het zuiden
  11. Het geheim van Egelantine
  12. Chocolade en bittere strijd
  13. John-John

Poesie (Poussy) is een stripfiguur die ontworpen is door Peyo.

Poesie is een zwart poesje in een wereld van mensen en de (min of meer gedateerde) gags staan dan ook bol van de confrontaties met mensen, meestal kinderen. Zoals bij de meeste van Peyo’s werken zit er soms een levensles in de grappige verhaaltjes van deze ondeugende poes. Ondeugend, want zo kun je het diertje wel noemen: niets is hem te veel om melk, vis of vlees te bemachtigen. Maar ondanks alles is het best een goed beest. Een echte kat.

Albums

  1. Ha, die Poesie
  2. Niet doen, Poesie!
  3. Poesie mauw

‘Oude’ rockers

Vader had vroeger verschillende lp’s van deze heren en ik was er als kind al zot op (ja, zolang gaan ze al mee). Dus maar een clipje met een streepje muziek die (bijna) iedereen van buiten kan: